T.C. Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü’nden alınan bir yazıda, Fas tarafından ülkemiz menşeli “Elektrikli Fırın” (Fas tarife cetveline göre 8516.60.00.11 GTP’li) ithalatına karşı 30 Ağustos 2023 tarihinde bir anti-damping soruşturmasının başlatıldığı belirtilmiştir.
Bahse konu soruşturmaya istinaden yayımlanan açılış bildiriminin Fransızca nüshasına https://www.mcinet.gov.ma/sites/default/files/documents/Avis%20n%C2%B0DDC-10-2023-Fours%20%C3%A9lectriques-Turkiye-AD.pdf internet adresinden ulaşılması mümkündür.
Buna ilaveten, soruşturma otoritesi tarafından iletilen 30 Ağustos 2023 tarihli açılış raporu ekte yer almakta olup, söz konusu raporda soruşturma sürecine ilişkin ilave bilgilerin yer aldığı ifade edilmektedir.
Bilindiği üzere, yerli sanayilerin, üretimini gerçekleştirdikleri benzer veya doğrudan rakip mal konumundaki bir ürün grubunun ithalatı nedeniyle uğradıklarını iddia ettikleri maddi zararı önlemek için ülkeler, ticaret politikası önlemlerine başvurabilmekte ve mevcut gümrük vergilerinin üzerine ek yükümlülükler getirebilmektedirler. Bahse konu zarar olgusu, ilgili ürün ihracatçılarının, ithalatçı ülke pazarında iç piyasalarından farklı fiyat politikaları izlemelerinden, yani damping uygulamaları ya da kamu kurumlarınca sübvanse edilen ihracatın haksız rekabete neden olması gibi nedenlerden, kaynaklanabilmektedir. Bu itibarla, Fas tarafından başlatılan mezkûr anti-damping soruşturmasında ülkemiz menşeli "Elektrikli Fırın” ithalatının 1 Temmuz 2022-30 Haziran 2023 tarihleri arasında dampingli olup olmadığı, ayrıca bu süreçte dampingli olduğu iddia edilen ülkemiz menşeli ilgili ürün ithalatının Fas yerli üretimi üzerinde bir zarara yol açıp açmadığı değerlendirilecektir. Fas soruşturma otoritesi tarafından bu hususlarda müspet karar verilmesi halinde tüm ülkemiz firmalarına anti-damping vergisi tatbik edilmesine hükmedilmesinin olasılık dahilinde olduğu ifade edilmektedir.
Anılan anti-damping soruşturması, ülkemizin de taraf olduğu Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Anti-Damping Anlaşması’nın amir hükümleri, ilgili DTÖ içtihadı ve Fas’ın anti-damping uygulamalarına ilişkin ulusal mevzuatı çerçevesinde yürütüleceği belirtilmektedir.
Bahse konu açılış bildiriminin gayri resmi tercümesinden; soruşturma otoritesinin örneklemeye gitmesinin gerekli olup olmadığına ve gerekiyorsa bu örneklemin belirlemesine yardımcı olabilmek için tüm üretici ihracatçıların, ilgili açılış raporunun 7.4 bölümünde belirtilen bilgileri, söz konusu bildirimin EK-1’inde belirlenen formatta en geç 11 Eylül 2023 tarihine kadar, soruşturma otoritesine iletmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, soruşturma otoritesinin söz konusu örnekleme ilişkin kararını 10 Ekim 2023 tarihinde bilinen tüm üretici ihracatçılara bildireceği, soruşturmaya taraf olan firmaların istemeleri halinde soruşturma otoritesinden üretici ihracatçı soru formlarını talep edebileceği, öte yandan örnekleme seçilen üretici ihracatçı firmalara 16 Ekim 2023 tarihinde soru formlarının iletileceği ve mezkur soru formu yanıtlarını 37 gün içinde (30 Kasım 2023 tarihine kadar) göndermesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, şikayetle veya soruşturmanın başlatılmasıyla ilgili herhangi bir hususla ilgili yorumlarını iletmek isteyen ilgili taraflar, bunu soruşturmanın başlamasından sonraki 30 gün içinde, yani en geç 05 Ekim 2023 tarihine kadar yapabileceği duyurulmaktadır.
İhracatçı firmalarımızca makul gerekçeler sunulması durumunda ve soruşturma otoritesince bunların kabul edilmesi halinde soru formunun teslimi için süre uzatımı temin edilmesi imkân dahilinde olabilecektir. Soru formuna verilen cevaplar doğrultusunda soruşturmaya taraf olmak isteyen ilgili firmalarımız için bireysel damping marjları hesaplanacaktır. Öte yandan, ilgili herhangi bir tarafın belirlenen süreler içerisinde gerekli bilgileri vermeyi reddettiği veya soruşturmayı engellediği durumlarda, mevcut veriler esas alınarak (facts available) olumlu veya olumsuz ön ve nihai belirlemeler yapılabileceği duyurulmaktadır. Dolayısıyla, ilgili herhangi bir tarafın iş birliği yapmaması ve bu nedenle ilgili bilgilerin yetkili mercilere verilmemesi halinde, bu durumun ilgili tarafların iş birliği yaptığı duruma kıyasla, söz konusu tarafın daha az lehine olan bir sonuca yol açmasının ihtimal dahilinde olacağı ifade edilmektedir.
Bu itibarla firmalarımızın Bakanlığımız internet adresinde “Türk İhraç Ürünlerine Yönelik Uygulanan Ticaret Politikası Savunma Önlemleri” başlığı altında yer alan “TPSA Önlemlerine İlişkin Faydalı Bilgiler” kısmındaki belgeleri ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından düzenlenen “Ticaret Politikası Önlemleri Soruşturmaları ve Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi Uygulamaları Kapsamında Firmalarca Alınacak Avukatlık ve/veya Danışmanlık Hizmeti Harcamalarının Desteklenmesine İlişkin Uygulama Usul ve Esasları” incelenmesinde fayda görüldüğü belirtilmektedir.
Söz konusu soruşturma kapsamında ihracatımızın ve ihracatçılarımızın savunulması amacıyla Türkiye Cumhuriyeti Devleti adına Bakanlığımızca yazılı ve şifahi görüşler Fas makamlarına tevdi edilecektir. Bununla beraber, anılan soruşturmaya ülkemiz özel sektörünü temsilen ilgili İhracatçı Birliğimizin de taraf olup yukarıda belirtilen TİM uygulama usul ve esasları kapsamında avukatlık/danışmanlık hizmeti alarak ülkemiz ihracatçılarını savunması imkânı mevcut bulunduğu dile getirilmektedir.
Anılan soruşturmaya ilişkin olarak önümüzdeki dönemde izlenecek yol haritasının belirlenmesi amacıyla bir toplantı tertip edilmesi yönünde söz konusu ürün ihracatçısı firmalarımızın talebi olup olmadığı ve süreç boyunca Bakanlığımızla eşgüdüm halinde yürütülecek çalışmalarda koordinasyonun sağlanması amacıyla belirlenecek Genel Sekreterlikler ile ortak avukatlık/danışmanlık hizmeti alınmasına ilişkin değerlendirmelerin, en geç 8 Eylül 2023 tarihine kadar Bakanlığa iletilmek üzere Genel Sekreterliğimize ( ercankarayagiz@gaib.org.tr ) iletmeleri hususunda bilgilerini ve gereğini arz ederim.