Türkiye İhracatçılar Meclisi’nden (TİM) alınan bir yazıda, T.C. Ticaret Bakanlığı’ndan alınan yazıya atfen, Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan “Temiz Sanayi Mutabakatı” belgesinin, 26 Şubat 2025 tarihinde Komisyon Başkanı Ursula Von Der Leyen tarafından açıklandığı, söz konusu belgede yer alan hedefler arasında Temiz Sanayi Mutabakatı özelinde bir Devlet Yardımları Çerçevesi (State Aid Framework accompanying the Clean Industrial Deal- CISAF) oluşturularak projelere yatırım için öngörülebilirlik sağlanması hususunun da yer aldığı aktarılmaktadır.
Yazıda devamla, CISAF taslağına ilişkin bir kamu istişare süreci başlatıldığı duyurulmuş olup, bahse konu kamu istişare sürecinin 11 Mart-25 Nisan 2025 tarihleri arasında açık olacağı ve https://competition-policy.ec.europa.eu/public-consultations/2025-cisaf_en aracılığıyla görüşlerin iletilmesinin mümkün olduğu aktarılmaktadır.
Bu kapsamda, Komisyon tarafından uygun olduğu durumlarda Üye Devletlerin yardım programları oluşturmaya teşvik edilmekte olduğu ve böylece Temiz Sanayi Mutabakatı hedeflerini hızlandıran projeler için devlet yardımı kurallarının basitleştirilmesine katkı sağlandığı belirtilmektedir. Bu çerçevede;
•Üye Devletlerce, yenilenebilir enerjinin yayılımının hızlandırılması amacıyla; yenilenebilir enerji ve enerji depolama yatırımları için basitleştirilmiş ihale prosedürlerine sahip destek programları oluşturulması; kendi ulusal enerji portföylerine uygun teknolojilere yönelik spesifik programlar tasarlanması; yenilenebilir hidrojen gibi henüz olgunlaşmamış teknolojilere, ihale gerektirmeyen basitleştirilmiş bir süreçle destek sağlanması; fosil yakıtsız esneklik ve kapasite mekanizmalarına yönelik devlet yardımları için özel kolaylıklar üzerinde çalışılması önerilmektedir.
•Sanayide karbon azaltımının kolaylaştırılması amacıyla; karbon azaltımına yönelik tüm ilgili teknolojilere yapılan yatırımların desteklenmesi; ihale bazlı programlar ya da ihaleye ihtiyaç duymadan doğrudan projelerin desteklenmesi; süreci hızlandırmak amacıyla uygun olduğu belirlenen projelerin belirli bir zaman dilimi içinde uygulanması tavsiye edilmektedir.
•Temiz teknolojilerde yeterli üretim kapasitesi sağlanması amacıyla; belirli temiz teknoloji ekipmanlarının üretimine (bataryalar, güneş panelleri, rüzgar türbinleri, ısı pompaları, elektrolizörler ve karbon yakalama, kullanma ve depolama sistemleri) ve bu ekipmanların üretimi için gerekli temel unsurlar ile kritik hammaddelere destek sağlanması; desteklenen bölgelerde yatırım yardım programlarının artırılması; belirli projeler için üçüncü ülkelerde sunulan destek seviyesini karşılayacak daha yüksek yardım miktarları sağlanarak bu yatırımların Avrupa dışına kaymasının önüne geçilmesi hususları ele alınmıştır.
•Yenilenebilir enerji, sanayide karbon azaltımı, temiz teknoloji üretim kapasitesi ve belirli enerji altyapılarına yönelik özel yatırımlarla ilişkili riskleri azaltacak önlemler alınması söz konusu olacaktır.
CISAF vesilesiyle Üye Devletlerin Temiz Sanayi Mutabakatını desteklemek için devlet yardımlarını nasıl tasarlayabileceğinin belirlenmesi ve 31 Aralık 2030'a kadar yürürlükte kalmasının öngörüldüğü bildirilmektedir.