Deprem Bölgesinde Kısa Çalışma Ödeneği ve İşten Çıkarma Yasağı

22 Şubat 2023 tarihli Resmî Gazete’de yer alan OHAL Kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanına İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kararname ile Olağanüstü Hal (OHAL) ilan edilen bölgelerde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenecek il ve ilçelerdeki işyerlerinde kısa çalışma ödeneği verileceği belirtilmektedir.
Kısa çalışma ödeneği; söz konusu işyerlerinde uygunluk tespiti beklenmeksizin işverenlerin başvurusu doğrultusunda uygulamaya konulacağı belirtilmektedir. İş sözleşmesi bulunan ancak deprem etkilerden kaynaklı bölgesel kriz gerekçesiyle yapılan kısa çalışma başvurusuna dayanan yeni bir hak sahipliği oluşmayanlar ile işyerlerinin kapanması nedeniyle iş sözleşmesi feshedilen ve herhangi bir işsizlik ödeneği hak sahipliği oluşmayanlara herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almamak kaydıyla İşsizlik Sigortası Fonu'ndan günlük 133.44 TL nakdi ücret desteği sağlanacağı belirtilmektedir. Nakdi ücret desteği için OHAL süresince sağlanacak ve daha önce başlatılabilecek hak sahipliklerinden kalan süreler tamamlandıktan sonra, kısa çalışma uygulanan dönemde veya
işsiz kaldıkları süre boyunca verileceği belirtilmektedir. Bu kişilerin genel sağlık sigortasına ilişkin primleri de İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacağı belirtilmektedir. Cumhurbaşkanı kararnamesiyle, toplu iş sözleşmesi, grev ve lokavta ilişkin sürelerle ilgili düzenlemelerin de yapıldığı belirtilmektedir. Buna göre, toplu iş sözleşmesi kapsamındaki yetki tespitlerinin verilmesi, toplu iş sözleşmelerinin yapılması, uyuşmazlıkların çözümü ile grev ve lokavta ilişkin sürelerin OHAL süresince uzatıldığı belirtilmektedir.
Bu kapsamda, işverenlerin işçi ücretlerinden yapılacak ücret kesme cezalarının Türkiye'de kurulu bulunan ve mevduat kabul etme yetkisini haiz bankalardan birine 1 ay içinde yatırılmasına yönelik sürenin de OHAL süresinde uzatıldığı belirtilmektedir. Kararnameyle ayrıca istihdamın korunmasına yönelik bazı tedbirlerde alındığı belirtilmektedir. OHAL ilan edilen illerde her türlü iş sözleşmesi, OHAL süresince; ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler, belirli süreli iş veya hizmet sözleşmelerinde sürenin sona ermesi, işyerinin kapanması ve faaliyetinin sona ermesi, her
türlü hizmet alımları ile yapım işlerinin sona ermesi halleri dışında işveren tarafından feshedilemeyeceği belirtilmektedir. Bu hükme aykırı hareket eden işveren veya işveren vekiline, sözleşmesi feshedilen her işçi için, fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanacağı belirtilmektedir.
Kararnameyle sosyal güvenlik alanında alınacak tedbirler kapsamında, OHAL ilan edilen illerde bulunan veya buralarda sağlık hizmeti sunucularının avans ödemeleri 6 Şubat ve sonrasını kapsaması halinde OHAL süresince kamu mali yönetimi ve kontrol kanununun ilgili hükümlerinde muaf olacağı belirtilmektedir. Bu kurumların Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) sunması gereken ancak depremin etkilerine bağlı olarak temin edilemeyen sağlık giderlerinin ödenmesine esas fatura, belge ve ekleri fatura denetiminde aranmayabileceği belirtilmektedir. Faiz ve yersiz ödeme ile sözleşmeden kaynaklanan cezai şart borçları SGKtarafından OHAL süresince ertelenebileceği belirtilmektedir. 
Yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe giren söz konusu Kararnameye https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/02/20230222-7.pdf adresinden erişim sağlanmaktadır.