T.C. Ticaret Bakanlığı’ndan alınan bir yazıda, tarım ürünlerinin uluslararası ticaretine yön veren standartların oluşturulmasına ve uygulanmasına yönelik çalışmaların esas itibariyle Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (BMAEK) ile İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) olmak üzere iki ayrı uluslararası organizasyon tarafından gerçekleştirilmekte olduğu ve söz konusu çalışmalara ülkemizce de aktif katılım ve katkı sağlandığı belirtilmektedir.
Bu kapsamda, BMAEK Ticaret Komitesi’ne bağlı Kuru ve Kurutulmuş Ürünler Çalışma Grubu’nun 70. toplantısı 14-16 Haziran 2023 tarihleri arasında İsviçre'nin Cenevre şehrinde gerçekleştirildiği ifade edilmektedir.
Söz konusu toplantıda, Avrupa Birliği’nin gıdalarda kükürt limitlerinin düşürülmesine yönelik çalışmalarına ilişkin gündem maddesinde, ihracatçılarımızın talebi doğrultusunda ülkemiz tarafından;
- Kükürt dioksitin tarımsal ürünlerin korunmasında önemli bir role sahip olduğu, koruyucu ve antioksidan olarak kurutulmuş meyve ve sebzeler de dâhil olmak üzere bir dizi gıda maddesine eklendiği
- Alternatif koruma yöntemlerinin daha maliyetli olduğu,
- Kükürdün kozmetik dâhil birçok sanayi dalında kullanılması nedeniyle tüketicilerin tarımsal ürünlerden daha fazla diğer ürünlerde anılan ürüne maruz kaldığı,
- Kuru kayısıların %80’inin kükürt dioksit ile işlendiği belirtilerek, halihazırda ilgili AB ve Codex Alimentarius standartlarında olduğu gibi kuru kayısılardaki maksimum kükürt dioksit miktarının 2.000 ppm olarak devam etmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bahse konu toplantıda, kükürt dioksit limitleri konusunda ülkemiz görüşlerini destekleyici ifadelerde bulunan Uluslararası Kuru ve Kabuklu Meyveler Konseyi (INC) temsilcisi, dünya kayısı üretimde Türkiye’nin yüzde 52’lik paya sahip olduğunu ve AB’nin ithalatının yüzde 80’inin Türkiye’den yapıldığını belirterek maksimum limitlerde yapılacak bir değişikliğin AB’ye yapılacak sevkiyatı önemli derecede olumsuz etkileyeceğini ifade etmiştir. Anılan temsilcisi tarafından ayrıca kuru meyvelerde küf oluşumunu önleme, raf ömrünü uzatma ve rengi korumada sülfitlerin ikamesinin olmadığı vurgulanmıştır.
Ülkemiz gibi INC de kuru kayısı için hâlihazırda 2.000 ppm olarak belirlenen maksimum kükürt dioksit limitinin mevcut haliyle kalmasını savunmuştur.
Ayrıca, Orta Asya ülkelerini temsilen Tacikistan Cumhuriyeti Ulusal Teknik Grubu tarafından kuru kayısıda kükürt dioksit limitinin düşürülmesinin Tacik, Özbek ve Kırgız üreticiler için istenmeyen sonuçlara yol açacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda, mevcut seviye olan 2.000 ppm’in tüketici sağlığına zararlı olduğuna ilişkin yeterli bilimsel veri olmadığı vurgulanmıştır.
Son olarak, kükürt dioksit limitleri konusunda Amerika Birleşik Devletleri de AB tarafından önerilen değişikliğin gereksiz olduğunu ve tüketicinin sağlığını korumada yardımcı olmadığını dile getirerek ülkemize ve INC’ye destek vermiştir.
Konuya ilişkin olarak Avrupa Komisyonu tarafından gıdalarda kükürt limitlerinin düşürülmesine yönelik çalışmaların hâlihazırda devam ettiği ve konuya ilişkin paydaşlardan gelen görüşlerin değerlendirildiği belirtilmiştir.
Ülkemiz tarım ihracatının artırılması ve uluslararası kalite standartlarının gelişiminin takibi açısından BMAEK çalışmaları Bakanlıkça yakinen takip edilmeye devam edileceği belirtilmektedir. Bilgileri ve gereği rica olunur.