Türkiye İhracatçılar Meclisi’nden (TİM) alınan bir yazıda, AB’nin Ormansızlaşmanın Önlenmesi Tüzüğü (European Union Deforestation Regulation-EUDR) kapsamında, ülkeleri ormansızlaşma ve orman tahribatı ile alakalı risk değerlerine göre kategorize eden ülke bir karşılaştırma sistemi (benchmarking system) oluşturulmuş ve bu kapsamda, ülkelerin risk kategorilerini gösterir listenin bildirildiği belirtilmektedir.
Bu defa, Avrupa Parlamentosu’nda (AP) 9 Temmuz 2025 tarihinde, Avrupa Komisyonu’nun ormansızlaşma riski taşıyan ülkeleri sınıflandırma önerisine yönelik itiraz kararı 373 lehte ve 289 aleyhte oyla kabul edildiği aktarılmaktadır. EPP (Avrupa Halkları Partisi) Grubu’nun öncülüğünde oluşturulan itiraz, güncel olmayan verilere dayanması, şeffaflık eksikliği ve yalnızca ormansızlaşmaya odaklanıp orman tahribatını göz ardı eden hatalı bir karşılaştırma sistemi olmasına dayandırılmakta olduğu ifade edilmektedir.
EPP tarafından yapılan açıklamada, Komisyon’un listesinin ülkelerdeki durumu yanlış yansıttığı; çiftçiler, ormancılar ve sanayi üzerinde gereksiz yük oluşturulduğu; bazı ülkelerin risk oranının göz ardı edilebilir olması sebebiyle orman alanları genişleyen ya da sabit kalan ülkeler için yeni bir ‘risksiz ülke’ kategorisi oluşturulması gerektiği; böylelikle düzenlemenin daha adil ve etkili hale geleceği hususları vurgulandığı aktarılmaktadır.
Öte yandan, aynı hafta EUDR düzenlemesinin sadeleştirilmesine yönelik olarak üye ülkeler ve AB sektör kuruluşlarınca talepler açıklanması dikkat çekildiği iletilmektedir. Bu kapsamda, 7 Temmuz 2025 tarihinde, Avusturya, Bulgaristan,Hırvatistan, Çekya, Estonya,Finlandiya, Macaristan, İrlanda, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Polonya, Portekiz,Romanya, Slovakya, Slovenya ve İsveç Tarım Bakanları tarafından Komisyon’a hitaben ortak bir mektup iletildiği ifade edilmektedir.
Bahse konu mektupta, düzenlemenin mevcut haliyle, etkin orman koruma yasalarına sahip ve ormansızlaşma riski ihmal edilebilir düzeyde olan ülkeleri yeterince dikkate almadığı ve bu ülkelere orantısız bürokratik yükümlülükler getirdiği; bu durumunda rekabet gücünü zayıflatarak, özellikle biyoekonomi ve hayvancılık gibi sektörlerde olumsuz etkilere yol açacağı; karmaşık yükümlülüklerin hammadde fiyatlarını artırarak üretim maliyetlerini yükselteceği ve üreticilerin AB dışına taşınmasına neden olabileceği; ayrıca ürünlerin tam izlenebilirliğinin ise tam olarak mümkün görülmediği belirtilmektedir. Bu nedenle, Komisyon’un sadeleştirme çalışmalarına EUDR’ın ivedilikle dahil edilmesi ve bu gerçekleşene kadar düzenlemenin uygulama tarihinin tekrar ertelenmesinin önerildiği aktarılmaktadır.
Benzer şekilde, 8 Temmuz 2025 tarihinde, 16 tarım sektörü kuruluşunun, EUDR’ın sadeleştirilmesine yönelik ortak bir açıklama yayınladığı bildirilmiştir. Bu kapsamda,
EUDR’ın orantılılık ilkesine dair endişeler bulunduğu; hedeflenmiş, risk temelli ve uygulanabilir bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiği; Komisyonun rehber belgeler ve Sıkça Sorulan Sorular dokümanlarıyla düzenlemeyi açıklama çabaları takdir edilmekle birlikte, bu belgelerin yetersiz kaldığı ve yasal bağlayıcılığı bulunmadığı belirtilmektedir.
Bu çerçevede, sadeleştirmenin ancak düzenlemede yapılacak yasal değişikliklerle mümkün olacağı; Komisyon’un 2025 Çalışma Programı kapsamında sadeleştirme taahhüdü ve Omnibus yasa paketlerinin bu açıdan önemli bir fırsat olabileceğinin belirtildiği ifade edilmektedir.