GÜNEYDOĞU ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ

Aylık Ekonomik Gelişmeler Raporu- Eylül 2021 Hk.

Aylık Ekonomik Gelişmeler Raporu- Eylül 2021 Hk.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu’ndan (DEİK) alınan bir yazıda, DEİK Ekonomik Araştırmalar Direktörlüğü tarafından Aylık Ekonomi Bülteni’nin hazırlandığı bildirilmiştir. Bültende öne çıkan gelişmeler şu şekildedir;
Türkiye:
• Sanayi üretimi Temmuz ayında yıllık %8,7 artarken, aylık bazda %4,2 geriledi. Kurban Bayramı tatilinin bu yıl Ağustos ayından Temmuz ayına kayması nedeniyle arındırılmamış üretim verisi ise yıllık %2,3 daraldı.
• Ağustos’ta 54,1 olarak ölçülen Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) Eylül’de 52,5’e gerilese de 50 eşik seviyesinin üzerinde kalarak imalat sanayi faaliyetlerinin bu ayda da büyümeye devam ettiğine işaret etti.
• Eylül ayında SAMEKS Bileşik Endeksi ise bir önceki aya göre 2,4 puan artarak 50,3’e yükseldi. Endeksteki hızlanmada sanayi sektörü endeksinin aylık 2,4 puan artarak 53,9 puana yükselmesi etkili olurken, hizmet sektörü endeksi ise aylık 1,5 puan artarak 48,7’ye yükselse de 50 eşik değerinin altındaki yavaşlama bölgesinde kaldı.
• İmalat sanayi kapasite kullanım oranı (KKO) Eylül’de aylık 1 puan artışla %77,8’e yükselerek son 39 ayın en yüksek seviyesinde hesaplandı.
• TCMB Para Politikası Kurulu Eylül ayı toplantısında politika faizini100 baz puan indirerek %18’e çekti. Banka, daha önceki politika duruşunu betimleyen “politika faizi enflasyonun üzerinde oluşturulmaya devam edilecektir” ifadesini duyuru metninden çıkardı.
• 2021 yılı Ağustos ayında ihracat önceki yılın aynı ayına göre (YY) %51,9 artarak 18,9 milyar USD, ithalat ise aynı dönemde %23,6 yükselerek 23,2 milyar USD oldu. Ocak-Ağustos döneminde ise ihracat önceki yılın aynı dönemine göre %36,9 artarak 140,2 milyar USD, ithalat ise %25,5 artarak 170 milyar USD oldu.
• Geçen yıl Temmuz ayında 2 milyar USD açık veren cari işlemler hesabı 2021 yılının aynı ayında 683 milyon USD açık verdi. Böylelikle, cari açık 2021 yılı Temmuz ayında yıllandırılmış bazda 27,8 milyar USD olarak gerçekleşti.
• Reel Kesim Güven Endeksi Eylül 2021’de bir önceki aya göre 1,1 puan artarak 113,3 olarak gerçekleşti.
• Tüketici Güven Endeksi Eylül ayında bir önceki aya göre 1,5 puan artarak 79,7 oldu.
• Eylül ayında tüketici fiyat endeksi bir önceki aya göre %1,25, yıllık bazda ise %19,58 yükseldi. Gıda enflasyonu bir önceki aya göre 0,2 puan azalarak %28,8 olurken çekirdek B göstergesi 0,2 puanlık artışla %18,6 oldu.
• Özel kapsamlı C endeksinin son üç aylık ortalama hareketine bakıldığında, Eylül ayında enflasyon bir önceki aya göre 0,1 puan azalarak %17 oldu.
• Enerji enflasyonu Eylül’de 2,1 puanlık yükselişle %22,8, enerji ve gıda dışı mallar enflasyonu ise 0,6 puanlık azalışla %16 oldu.
• Hizmet enflasyonu Eylül ayında bir önceki aya göre 1,2 puan yükselerek %15,1 oldu. Ulaştırma enflasyonunun (%15,2) 3,8 puanlık artışı hizmetlerdeki yükselişte etki olurken lokanta-otel ve kira enflasyonları sırasıyla %23,3 ve %10,9 olarak gerçekleşti.
• 24 Eylül 2021 haftasında bankacılık sektörü toplam krediler yıllık büyüme oranı önceki aya göre 1 puan artarak %14’e yükseldi. Geçen yılın aynı ayında %27’ye kadar yükselen kur etkisinden arındırılmış yıllık kredi büyüme oranı ise %8 olarak hesaplandı.
• Önceki aylarda toplam kredi büyümesindeki yavaşlamada belirleyici olan tüketici kredileri yıllık büyümesi bu ayda %11 seviyesinde yataylaştı. Kur etkisinden arındırılmış ticari krediler yıllık büyüme oranı ise önceki aya göre 1 puan artarak %6’ya yükseldi.
• 24 Eylül haftasında TL cinsi ticari krediler ortalama faiz oranı önceki aya göre 0,5 puan artarak %21,2’ye yükselirken, USD cinci ticari kredi faiz oranı ise aylık 0,1 puan artarak %2,4’e yükseldi. • İhtiyaç kredisi faiz oranı aylık 0,5 puan artarak %23,5’e yükselirken, konut kredisi faiz oranı ise aylık 0,1 puan artarak %17,9’a yükseldi.
• Ağustos ayında bütçe geliri 146,5 milyar TL, bütçe gideri 105,7 milyar TL ve bütçe açığı 40,8 milyar TL seviyesinde gerçekleşti.
Küresel:
• Fed Eylül ayında faizi değiştirmezken varlık alımına devam edeceğinin sinyalini verdi.
• Öncü verilere göre, ABD’de 2021 yılının ikinci çeyreğinde yıllık bazda %12,2 genişledi. Dayanıklı tüketim malı harcamaları bir önceki yıla göre %33,8 artarken 2020 yılının ikinci çeyreğinde %17,7 daralan yatırımlar bu yılın aynı döneminde %20,8 yükseldi.
• ABD’de enflasyon Ağustos 2021’de bir önceki aya göre 0,1 puan azalarak %5,3 oldu. Gıda enflasyonu %3,4’ten %3,7’ye çıkarken enerji enflasyonu %25 seviyesinde gerçekleşti.
• 2020 yılının ilk yedi ayında 353 milyar USD olan ABD mal ve hizmet açığı 2021 yılının aynı döneminde 484 milyar USD oldu. 2020 yılının Haziran ve Temmuz aylarında 50,6 ile 60,7 milyar USD olan dış ticaret açığı 2021 yılının aynı döneminde 73 ve 70 milyar USD seviyesinde gerçekleşti.
• 2020 yılının Ağustos ayında 58,9 milyar USD fazla veren Çin ticaret dengesi 2021’in aynı döneminde 58,4 milyar USD fazla verdi.
• Çin’de yıllık tüketici enflasyonu 2021 yılının Ağustos ayında %0,8 olarak gerçekleşti.
• Japonya ekonomisi 2021 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre ekonomi %7,6 genişledi.
• Japonya’da yıllık tüketici enflasyonu Ağustos ayında %-0,4 olarak gerçekleşti.
• Japonya 2021 yılının Ağustos ayında 635 milyar JPY dış ticaret açık verdi.
• Avro Bölgesi sanayi üretimi Temmuz ayında %1,5 büyüme kaydetti.
• Avro Bölgesi bileşik PMI Eylül ayında 2,9 puan azalarak 56,1’e geriledi.
• Avro Bölgesi Temmuz ayında 20,7 milyar EUR ticaret fazlası verdi.
• Rusya sanayi üretimi Ağustos ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %4,7 büyüme kaydetti.
• Rusya TÜFE Ağustos %6,7’e yükseldi.
Eylül Ayı Gündemi:
• Vergi ve diğer bazı borçların yapılandırılmasına ilişkin düzenlemeler içeren kanundan yararlanmak isteyenler için başvurular 30 Eylül tarihinde sona erdi. Düzenleme kapsamında peşin ödemeler ve birinci taksit ödemeleri için son gün 1 Kasım olarak belirlendi. İkinci taksitin de 30 Kasım'a kadar ödenmesi gerekiyor. Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) ilk taksit ödemeleri ise en geç 30 Kasım'a kadar yapılacak. Yapılandırma başvurusundan bütçeye yaklaşık 40 milyar TL gelir bekleniyor.
• Doğalgazda sanayi ve elektrik üretim santralleri için yüzde 15 zam yapıldı. Ekim tarifesinde konutlar için kullanılan gaza zam yapılmadı.
• En az bir yıl öncesine ilişkin data, ses ya da kısa mesaj kullanım trafiği bulunan kullanılmış cep telefonlarının 'yenilenmiş ürün' garantisi verilerek satışında KDV oranı yüzde 18'den yüzde 1'e indirildi.
• Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın CBS televizyonuna verdiği mülakatta ikinci bir S-400 hava savunma sistemi almayı düşündüklerini açıklamasının ardından Beyaz Saray'dan bunun yeni yaptırımları tetikleyebileceği uyarısı geldi.
• 1 Ekim itibariyle çalışmalarına başlayacak olan TBMM'nin öncelikli gündemleri arasında istihdam teşvikleri de olacak. Ekonomi Reformları Eylem Planı'na göre, yıl bitmeden Meclis gündemine istihdam teşvikleriyle ilgili düzenlemenin getirilmesi hedefleniyor. Bu düzenlemeyle teşviklerin sadeleştirilmesi, verimsiz teşviklerin yürürlükten kaldırılması ve teşviklerdeki mükerrerliklerin de önlenmesi hedeflenmektedir.
• İngiltere, COVID-19 salgınında Türkiye'yi kırmızı listeden çıkardı.
• Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye için bu yılki büyüme beklentisini yüzde 7,9'dan yüzde 9,2'ye çıkardı.
• Merkez Bankası, yabancı para zorunlu karşılık oranlarını 200 baz puan artırdı. Vadesiz ve 1 yıla kadar vadeli döviz hesapları için zorunlu karşılık oranı yüzde 23'e yükseldi. 1 yıl ve 1 yıldan uzun vadeli döviz hesaplarında zorunlu karşılık oranı ise yüzde 17 oldu.
• Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's, Türkiye'de katılım bankacılığının toplam bankacılık varlıkları içerisindeki payının gelecek 5 yılda en az iki katına yükselmesinin beklendiğini bildirdi.