Yeşil Haberler

Avrupa Komisyonu tarafından 13 Temmuz 2023 tarihinde otomotiv sektöründe döngüselliği arttırmak için araçların tasarımı, üretimi ve ömrünü tamamlamış araçların (ÖTA) yönetimini kapsayan Tüzük taslağı yayımlanmıştır. Bu kapsamda, araçların tasarımı ve kullanım ömrü için yeni kurallar ile çevrenin korunması, üretimin karbondan arındırılması ve AB’nin hammadde bağımlılığının azaltılması amaçlanmaktadır. Söz konusu taslak ile Motorlu Araçlar ve Römorkları ile bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında 2018/858/EU sayılı Yönetmelik ile Piyasa Gözetimi ve Denetimine ilişkin 2019/1020/EU sayılı Yönetmelik tadil edilmekte; ayrıca, ömrünü tamamlamış araçlara ilişkin (end-of-life vehicles-ELV) 2000/53/EC sayılı Direktif ve 2005/64/EC sayılı Yeniden Kullanılabilirlik, Dönüştürülebilirlik ve Geri Kazanılabilirlik ile ilgili Tip Onayı Direktifi yürürlükten kaldırılmaktadır. Tüzük ile AB’nin tedarik zinciri kesintilerine karşı dayanıklılığını güçlendirilmesi ve ithalata bağımlılığını azaltılması hedeflenmektedir. Otomotiv sanayinin çelik, alüminyum, bakır ve plastik gibi hammaddelerin en büyük kullanıcılarından birisi olmasından bahisle, söz konusu mevzuat ile araçların daha iyi toplanması, sökülmesi ve işlenmesi, daha fazla değerli kaynağın geri kazanılmasını ve AB içinde tutulmasının sağlanması amaçlanmaktadır. ÖTA Tüzüğü kapsamındaki yeni önlemlerin, yüzlerce ton nadir toprak elementinin yanı sıra yaklaşık 5–6 milyon ton çelik, 1–2 milyon ton alüminyum ve 0,2–0,3 milyon ton bakırın geri dönüştürülmesini ve yeniden kullanılmasını mümkün kılacağı tahmin edilmektedir.

Söz konusu Taslağa ilişkin 12 Aralık 2025 tarihinde Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi arasında geçici bir uzlaşıya varılmıştır. AB Parlamentosu ve Konsey arasında Aralık 2025’te varılan geçici uzlaşıya göre yeni Araçlar Tüzüğü, araçların tasarımından kullanım ömrü sonuna kadar döngüsellik gerekliliklerini önemli ölçüde genişletiyor. Daha fazla araç kategorisi kapsama alınırken, sökülebilir tasarım, zorunlu geri dönüştürülmüş plastik hedefleri, yasa dışı söküm ve ihracatın önlenmesi ile üreticilere genişletilmiş sorumluluklar getiriliyor. Düzenlemenin, kaynak verimliliğini artırması, geri dönüşüm yatırımlarını ve istihdamı desteklemesi, otomotiv sektöründe ise sınırlı maliyet artışıyla uzun vadede sürdürülebilir ve rekabetçi bir dönüşüm sağlaması bekleniyor.

Ayrıntılar...